Trang chủ
Vô-lăng không chỉ đóng vai trò là bộ phận điều khiển hướng chuyển động của ô tô mà còn là điểm chạm tương tác trực tiếp nhất giữa người lái và phương tiện.
Cùng với sự phát triển của công nghệ và ngôn ngữ thiết kế qua các thời kỳ, vô-lăng ô tô đã trải qua nhiều đợt cải tiến sâu sắc về mặt tạo hình, công năng sử dụng cũng như mức độ tích hợp các tiện ích điều khiển.
Vô-lăng tròn truyền thống
Thiết kế tròn hoàn chỉnh là kiểu dáng kinh điển và lâu đời nhất trong ngành công nghiệp ô tô. Với cấu trúc vòng tròn đồng nhất, dạng vô-lăng này giúp thao tác xoay đánh lái diễn ra liên tục, mượt mà và dễ dàng trả lái tự nhiên ở mọi góc quay. Kiểu dáng tròn truyền thống ưu tiên sự quen thuộc, mang lại cảm giác an toàn và cân bằng cho người sử dụng.
Kiểu thiết kế này hiện vẫn được áp dụng rộng rãi trên đa số các dòng xe sedan phổ thông, SUV đô thị, xe bán tải cũng như các dòng xe thương mại. Mục đích chính của vô-lăng tròn là tối ưu hóa sự thoải mái cho việc di chuyển hàng ngày, không đòi hỏi kỹ thuật cầm lái đặc thù từ người điều khiển.
Vô-lăng cắt đáy dạng D-Cut
D-cut, hay còn gọi là vô-lăng đáy phẳng, là biến thể dễ nhận biết nhất so với kiểu tròn truyền thống. Phần đáy của vành vô-lăng được vát hoặc cắt phẳng, tạo hình gần giống chữ D.
Thiết kế này ban đầu thường gắn với xe thể thao và xe hiệu suất cao. Vành vô-lăng thường có đường kính nhỏ, phần tay nắm dày và có thể đi kèm lẫy chuyển số phía sau. Mục tiêu là tạo cảm giác thể thao, đồng thời tăng khoảng trống giữa vô-lăng và chân người lái.
Một lợi ích khác của D-cut là giúp người lái ra vào xe dễ dàng hơn, đặc biệt khi ghế được đặt thấp như trên các mẫu coupe hoặc xe thể thao.
Tuy nhiên, D-cut hiện không còn giới hạn ở xe hiệu suất cao. Kiểu vô-lăng này đã được mở rộng sang sedan, hatchback, crossover, SUV và cả ô tô điện. Nhiều mẫu xe phổ thông cũng sử dụng D-cut chủ yếu nhằm tạo điểm nhấn cho thiết kế nội thất chẳng hạn như: Peugeot 2008, 3008, Hyundai Elantra, Kia K3, Kia Seltos…
Vô-lăng đáy và đỉnh phẳng: Bước phát triển mới của D-cut
Một xu hướng mới xuất hiện trên nhiều mẫu xe đời mới là vô-lăng không chỉ phẳng ở phía dưới mà còn được làm phẳng ở phía trên. Kiểu thiết kế này thường được gọi là squircle, kết hợp giữa hình vuông và hình tròn với các góc được bo tròn.
Khác với D-cut vốn tập trung chủ yếu vào phần đáy, squircle tạo hình gọn hơn theo cả chiều dọc. Kiểu dáng này đang được sử dụng ngày càng nhiều cùng với các cụm đồng hồ kỹ thuật số và màn hình cỡ lớn.
Mục tiêu của thiết kế không chỉ nằm ở yếu tố thẩm mỹ. Phần đỉnh được hạ thấp có thể giúp mở rộng khu vực quan sát phía trước bảng đồng hồ, trong khi phần đáy phẳng tạo thêm khoảng trống cho chân.
Tuy nhiên, đây vẫn là kiểu thiết kế tương đối mới và chưa phổ biến bằng vô-lăng tròn hay D-cut. Nó thường xuất hiện trên những mẫu xe cao cấp, xe thể thao hoặc ô tô điện có thiết kế nội thất theo hướng tối giản và công nghệ.
Vô-lăng yoke loại bỏ phần vành phía trên
Yoke là kiểu thiết kế gây nhiều chú ý nhất trong những năm gần đây. Thay vì một vành tròn khép kín, vô-lăng yoke có phần trên được loại bỏ, tạo hình gần giống cần điều khiển trên máy bay.
Tesla là một trong những hãng đưa yoke vào xe thương mại quy mô lớn. Tài liệu hướng dẫn của hãng hiện gọi thiết bị này là “Steering Yoke (or Steering Wheel)” và cung cấp các nút cuộn trên hai bên để điều khiển nhiều chức năng khác nhau.
Thiết kế yoke tạo tầm nhìn thoáng hơn về phía bảng đồng hồ và mang lại diện mạo khác biệt cho cabin. Khi kết hợp với cụm đồng hồ kỹ thuật số, phần phía trên vô-lăng được loại bỏ giúp người lái dễ quan sát thông tin.
Tuy nhiên, yoke cũng có những hạn chế nhất định. Khi cần xoay vô-lăng nhiều vòng trong lúc quay đầu hoặc đỗ xe, người lái không có phần vành phía trên để tiếp tục nắm và xoay như trên vô-lăng tròn. Điều này khiến thao tác đánh lái có thể cần thời gian làm quen.
Đây là lý do yoke chủ yếu xuất hiện trên một số mẫu xe điện hoặc xe cao cấp có thiết kế hệ thống lái và giao diện điều khiển khác biệt. Tesla hiện vẫn sử dụng yoke hoặc vô-lăng tùy cấu hình trên Model S và Model X, cho thấy thiết kế này chưa thay thế hoàn toàn vô-lăng tròn ngay cả trong cùng một dòng xe.
Vô-lăng tích hợp nhiều phím chức năng
Bên cạnh hình dáng, vô-lăng hiện đại còn có thể được phân loại theo mức độ tích hợp công nghệ. Trên nhiều mẫu xe mới, người lái có thể thực hiện một loạt thao tác mà không cần rời tay khỏi vô-lăng.
Các phím thường gặp gồm điều chỉnh âm lượng, chuyển bài hát, nhận cuộc gọi, kích hoạt trợ lý giọng nói, điều khiển màn hình kỹ thuật số và cài đặt kiểm soát hành trình. Trên những mẫu xe có hệ thống hỗ trợ lái nâng cao, vô-lăng còn có thể tích hợp nút kích hoạt hoặc điều chỉnh các chức năng hỗ trợ người lái.
Lẫy chuyển số phía sau vô-lăng cũng ngày càng phổ biến. Trang bị này thường xuất hiện trên xe có hộp số tự động hoặc hệ thống truyền động cho phép người lái chủ động lựa chọn cấp số. Với xe hybrid, lẫy phía sau vô-lăng đôi khi được sử dụng để điều chỉnh mức phanh tái sinh thay vì chuyển số theo cách truyền thống.
Vì vậy, hai chiếc xe có thể cùng sử dụng vô-lăng tròn nhưng mang lại trải nghiệm hoàn toàn khác nhau nếu một mẫu chỉ có các phím âm thanh cơ bản, còn mẫu kia tích hợp cả kiểm soát hành trình, hỗ trợ lái, lẫy chuyển số và các chức năng tiện nghi.
Vô-lăng thể thao và vô-lăng xe hiệu suất cao
Trên xe thể thao và xe hiệu suất cao, vô-lăng thường được thiết kế khác biệt rõ rệt so với xe gia đình. Vành vô-lăng có thể dày hơn, đường kính nhỏ hơn, đáy phẳng và sử dụng vật liệu như da, Alcantara hoặc sợi carbon.
Một số mẫu còn bổ sung các nút điều chỉnh chế độ lái, hệ thống treo, âm thanh động cơ hoặc các chức năng hiệu suất. Lẫy chuyển số phía sau cũng thường có kích thước lớn hơn để người lái dễ thao tác khi vào cua hoặc tăng tốc.
Mercedes-AMG là ví dụ điển hình khi sử dụng vô-lăng Performance với vành đáy phẳng, lẫy chuyển số và các nút điều khiển tích hợp.
Kiểu vô-lăng này phù hợp với xe thể thao, coupe hiệu suất cao và các phiên bản thể thao của sedan, hatchback hoặc SUV. Tuy nhiên, một số mẫu xe phổ thông hiện nay cũng sử dụng thiết kế tương tự để tạo cảm giác thể thao dù không được phát triển chủ yếu cho đường đua.
Vô-lăng sang trọng ưu tiên vật liệu và tiện nghi
Ở nhóm xe sang, thiết kế vô-lăng thường không nhất thiết phải khác biệt về hình dạng. Nhiều mẫu xe vẫn sử dụng vô-lăng tròn nhưng tập trung nâng cấp vật liệu, hoàn thiện và tính năng.
Da cao cấp, gỗ, kim loại, carbon hoặc các vật liệu đặc biệt có thể được sử dụng để tạo sự đồng nhất với không gian cabin. Vô-lăng cũng có thể được tích hợp sưởi, chỉnh điện hoặc nhiều cụm điều khiển.
Chức năng sưởi vô-lăng hiện đã xuất hiện trên nhiều dòng xe từ phổ thông đến cao cấp. Như vậy, một chiếc vô-lăng tròn không đồng nghĩa với thiết kế đơn giản. Hình dạng chỉ là một phần, số lượng chức năng, vật liệu và cách bố trí các phím điều khiển mới quyết định phần lớn trải nghiệm sử dụng.
Không có kiểu vô-lăng nào phù hợp với mọi loại xe
Sự đa dạng về thiết kế cho thấy vô-lăng ngày nay được phát triển dựa trên mục đích sử dụng của từng mẫu xe. Vô-lăng tròn vẫn là lựa chọn phù hợp nhất cho xe phổ thông, SUV gia đình và xe thương mại nhờ khả năng đánh lái trực quan. D-cut phù hợp với xe thể thao và ngày càng xuất hiện trên nhiều mẫu xe phổ thông nhờ thiết kế bắt mắt và hiện đại.
Trong khi đó, squircle đang trở thành một hướng thiết kế mới trên những mẫu xe có cabin thiên về công nghệ, còn yoke vẫn là lựa chọn mang tính thử nghiệm và khác biệt hơn, thường gắn với một số mẫu xe điện hoặc xe cao cấp.
Bên cạnh hình dạng, các trang bị tích hợp trên vô-lăng cũng ngày càng quan trọng. Phím điều khiển đa chức năng, lẫy chuyển số, sưởi vô-lăng, nút điều khiển hệ thống hỗ trợ lái và các giao diện cảm ứng đang biến bộ phận vốn chỉ dùng để điều hướng thành một trong những trung tâm tương tác chính giữa người lái và chiếc xe.
TH (Otoxemay)
![[ĐÁNH GIÁ XE] Audi Q5 Sportback: 196 mã lực nhưng lái lại cuốn hơn mình tưởng!](/uploads/thumb/140x80/xehay-audi_q5-050926-6.jpg "[ĐÁNH GIÁ XE] Audi Q5 Sportback: 196 mã lực nhưng lái lại cuốn hơn mình tưởng!")
