Trang chủ
Trong khi các hãng xe Trung Quốc liên tục giới thiệu công nghệ sạc công suất hàng nghìn kilowatt, hạ tầng sạc tại Việt Nam vẫn chủ yếu dừng ở mức vài trăm kilowatt.
Khoảng cách này không chỉ nằm ở số lượng trạm sạc mà còn liên quan đến khả năng tiếp nhận điện của từng mẫu xe, chi phí đầu tư và nhu cầu sử dụng thực tế.
Sạc siêu nhanh đang mở ra hướng phát triển mới cho ngành xe điện, với mục tiêu đưa thời gian nạp năng lượng xuống chỉ còn vài phút. Tuy nhiên, để công nghệ này phát huy hiệu quả tại Việt Nam, việc xây dựng trạm sạc công suất lớn mới chỉ là một phần của bài toán.
Hạ tầng sạc Việt Nam chưa bước vào cuộc đua megawatt
Với người sử dụng ô tô điện, sạc chậm AC thường gắn với nhu cầu nạp năng lượng tại nhà hoặc trong thời gian đỗ xe dài. Trong khi đó, sạc nhanh DC phù hợp hơn khi cần bổ sung năng lượng trên hành trình, nhờ thời gian sạc ngắn hơn đáng kể.
Xét theo công suất, các trụ sạc DC khoảng 150-360 kW hiện thuộc nhóm sạc nhanh công suất cao. Những hệ thống vượt ngưỡng 500 kW, đặc biệt là các trạm đạt công suất megawatt, có thể cung cấp năng lượng với tốc độ cao hơn nếu phương tiện tương thích.
Tại Việt Nam, các trụ sạc DC công suất từ vài chục đến vài trăm kilowatt đã xuất hiện ở nhiều địa điểm. Tuy nhiên, hạ tầng đạt ngưỡng megawatt vẫn chưa phổ biến, khiến người dùng trong nước chưa có nhiều cơ hội tiếp cận công nghệ sạc ở cấp độ này.
Mạng lưới V-Green, một trong những hệ thống sạc công cộng có quy mô lớn tại Việt Nam, chủ yếu sử dụng các trụ công suất 11-150 kW. Một số điểm có thiết bị công suất 250 kW hoặc 350 kW, nhưng vẫn chưa đạt mức hàng nghìn kilowatt.
Các đơn vị khác cũng đã triển khai sạc công suất cao. Charge+ đang vận hành trạm sạc 350 kW tại trung tâm Porsche Sài Gòn và Porsche Studio Hà Nội. Theo thông tin được công bố, Porsche Taycan có thể sạc từ 5% lên 80% dung lượng pin trong khoảng 22 phút khi sử dụng hệ thống phù hợp.
EV One có các trụ sạc công suất 180 kW và 360 kW tại một số khu nghỉ dưỡng, khách sạn cao cấp. Trong khi đó, mạng lưới EverCharge tại Việt Nam có những thiết bị công suất 120 kW và 180 kW.
Những hệ thống này cho thấy hạ tầng sạc nhanh công suất cao đã có mặt tại Việt Nam, nhưng công nghệ sạc megawatt vẫn là một khoảng trống đáng chú ý. Khoảng cách giữa hai cấp độ không đơn thuần là nâng công suất trụ sạc, bởi hệ thống điện, thiết bị chuyển đổi năng lượng và khả năng tiếp nhận điện của phương tiện đều phải đáp ứng những yêu cầu tương ứng.
Các hãng xe Trung Quốc đẩy công suất sạc lên hàng nghìn kilowatt
Trong khi hạ tầng tại Việt Nam vẫn chủ yếu tập trung vào sạc nhanh DC, nhiều hãng xe Trung Quốc đã bắt đầu giới thiệu những hệ thống có công suất vượt xa mặt bằng hiện tại.
Geely gần đây công bố giải pháp Geely Smart Charging, kết hợp mô hình trí tuệ nhân tạo do hãng phát triển cùng StepFun và hệ thống trạm sạc thế hệ thứ năm. Theo thông tin từ nhà sản xuất, công suất sạc tối đa của hệ thống có thể đạt 2.250 kW.
Trong thử nghiệm được Geely công bố với Lynk & Co 10 và Zeekr 001, pin có thể được nạp từ 10% lên 70% trong 4 phút 30 giây. Thời gian sạc từ 10% lên 97% là khoảng 8 phút 40 giây.
Nếu những kết quả này được duy trì trong điều kiện sử dụng thực tế, công nghệ sạc công suất lớn có thể thu hẹp đáng kể khoảng cách về thời gian tiếp năng lượng giữa ô tô điện và xe sử dụng động cơ đốt trong. Dù vậy, kết quả thử nghiệm của nhà sản xuất không đồng nghĩa mọi mẫu xe tương thích đều đạt được tốc độ sạc tương tự trong mọi điều kiện.
Chery cũng tham gia cuộc đua này với công nghệ Volt-dragon Charger, được giới thiệu tại Hội nghị khách hàng quốc tế Omoda & Jaecoo 2026 ở thành phố Vu Hồ, tỉnh An Huy, Trung Quốc.
Theo thông tin do Omoda & Jaecoo Việt Nam cung cấp, hệ thống có thể hoạt động độc lập ở chế độ Island Mode, cho phép tiếp tục cấp điện khi lưới điện chính gặp sự cố. Business Insider cho biết, công suất đỉnh của Volt-dragon Charger đạt 1.440 kW, đủ để bổ sung phạm vi hoạt động khoảng 500 km sau 5 phút sạc theo công bố.
Với các thương hiệu thuộc tập đoàn Chery đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam, việc đưa công nghệ này về nước trong tương lai là khả năng có thể tính đến. Tuy nhiên, hiện chưa có cơ sở để khẳng định thời điểm triển khai cụ thể.
BYD cũng đang thúc đẩy công nghệ Flash Charging tại Đông Nam Á. Tại Indonesia, năm trạm sạc đầu tiên đã được lắp đặt thông qua hợp tác giữa Charge+, Bipo và BYD Haka Auto.
Hệ thống này có công suất tối đa 1.500 kW. Theo thông tin được công bố, những mẫu xe BYD hỗ trợ công nghệ tương ứng có thể sạc từ 10% lên 90% trong khoảng 9 phút.
Dù Charge+ đã hiện diện tại Việt Nam, khả năng triển khai Flash Charging tại thị trường trong nước vẫn chưa được xác nhận. Việc một công nghệ xuất hiện tại quốc gia trong khu vực không đồng nghĩa hệ thống đó sẽ được đưa vào Việt Nam ngay sau đó, bởi còn phụ thuộc vào kế hoạch kinh doanh, hạ tầng điện và danh mục phương tiện tương thích.
Trụ sạc megawatt không đồng nghĩa xe nào cũng sạc nhanh
Một trong những vấn đề cần nhìn nhận thận trọng là công suất tối đa của trụ sạc thường dễ gây hiểu nhầm về tốc độ nạp năng lượng thực tế.
Trên lý thuyết, trụ sạc có công suất càng lớn thì khả năng cung cấp năng lượng trong một đơn vị thời gian càng cao. Tuy nhiên, tốc độ sạc thực tế còn phụ thuộc vào giới hạn tiếp nhận của bộ pin, kiến trúc điện áp trên xe, hệ thống quản lý nhiệt và phần mềm điều khiển quá trình sạc.
Điều này có nghĩa một mẫu ô tô điện chỉ hỗ trợ công suất sạc DC tối đa ở mức thấp sẽ không thể tận dụng toàn bộ khả năng của trụ megawatt. Ngay cả khi phương tiện hỗ trợ công suất cao, tốc độ sạc cũng không duy trì ở mức đỉnh trong suốt quá trình nạp pin.
Thông thường, công suất sạc sẽ thay đổi theo mức dung lượng pin và nhiệt độ của bộ pin. Khi pin gần đầy, hệ thống quản lý có thể chủ động giảm công suất nhằm bảo vệ tuổi thọ và bảo đảm an toàn. Vì vậy, thông số sạc trong vài phút thường cần được đặt trong bối cảnh cụ thể, bao gồm tỷ lệ dung lượng pin ban đầu, tỷ lệ sau khi sạc và điều kiện thử nghiệm.
Đây cũng là lý do việc phát triển hạ tầng sạc siêu nhanh cần đi cùng quá trình nâng cấp công nghệ pin và hệ thống điện trên xe. Nếu chỉ đầu tư trụ sạc mà phần lớn phương tiện chưa thể tiếp nhận công suất tương ứng, hiệu quả khai thác thiết bị sẽ khó đạt như kỳ vọng.
Sạc trong vài phút có thực sự cần thiết tại Việt Nam?
Xét trên nhu cầu sử dụng, không phải mọi chuyến đi đều đòi hỏi thời gian sạc ngắn nhất. Với xe cá nhân chủ yếu di chuyển trong đô thị, việc sạc qua đêm tại nhà hoặc bổ sung năng lượng trong thời gian đỗ xe có thể đáp ứng phần lớn nhu cầu. Trong trường hợp này, công suất sạc cực lớn chưa chắc mang lại lợi ích tương xứng với chi phí đầu tư.
Ngược lại, với xe chạy đường dài, taxi điện, xe dịch vụ hoặc phương tiện thương mại có tần suất hoạt động cao, rút ngắn thời gian dừng sạc có thể giúp tăng thời gian khai thác. Đây là những nhóm phương tiện có khả năng hưởng lợi rõ rệt hơn nếu công nghệ sạc megawatt được triển khai đồng bộ.
Dù vậy, khả năng ứng dụng còn phụ thuộc vào chi phí xây dựng trạm, công suất cấp điện tại địa điểm lắp đặt và số lượng phương tiện có thể sử dụng hệ thống. Trạm sạc công suất hàng nghìn kilowatt đòi hỏi hạ tầng điện tương ứng, do đó không thể chỉ dựa vào thông số kỹ thuật để đánh giá tính khả thi về kinh tế.
Ở thời điểm hiện tại, sạc DC công suất khoảng 200-350 kW đã có thể giúp một số mẫu xe tương thích nạp pin từ 10% lên 80% trong khoảng 30 phút hoặc ít hơn, tùy điều kiện. Mức công suất này chưa thể đưa thời gian sạc xuống ngang với đổ xăng, nhưng đã đáp ứng nhu cầu bổ sung năng lượng tương đối nhanh trên nhiều hành trình.
Sạc megawatt vì thế không nên được xem là giải pháp thay thế ngay lập tức cho toàn bộ mạng lưới sạc hiện có. Công nghệ này có thể trở thành một phần quan trọng của hệ sinh thái xe điện, nhưng hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc lựa chọn đúng vị trí, đúng nhóm phương tiện và khả năng kết nối với hạ tầng điện.
Cuộc đua sạc siêu nhanh đang diễn ra trên thị trường quốc tế, song Việt Nam chưa nhất thiết phải chạy theo công suất cao nhất bằng mọi giá. Trước mắt, mở rộng độ phủ trạm sạc, bảo đảm khả năng vận hành ổn định và nâng cao tính thuận tiện cho người dùng vẫn là những nhiệm vụ thiết thực. Khi số lượng xe có khả năng tiếp nhận công suất megawatt tăng lên và nhu cầu đủ lớn, đầu tư vào hạ tầng sạc siêu nhanh mới có cơ sở để phát huy hiệu quả lâu dài.
TH (Otoxemay)
![[GÓC NHÌN] Wuling tung 4 mẫu xe điện, tham vọng 30.000 trạm sạc: Thách thức lớn nhất là niềm tin](/uploads/thumb/140x80/xehay_gn_wuling_191026_4.jpg "[GÓC NHÌN] Wuling tung 4 mẫu xe điện, tham vọng 30.000 trạm sạc: Thách thức lớn nhất là niềm tin")
