Đóng
 

Thứ hai, 07/09/2026 | 08:12
10:27  |  07/09/2026

[GÓC NHÌN] Bertha Benz: Người phụ nữ đã khiến cả thế giới tin vào ô tô

Trong lịch sử phát triển của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu, nhiều cái tên vĩ đại thường được nhắc tới như Karl Benz, Henry Ford hay Ferdinand Porsche. 

Tuy nhiên, một nhân tố mang tính quyết định đến sự thành công của chiếc xe chạy bằng động cơ xăng đầu tiên trên thế giới lại là một người phụ nữ: Bertha Benz. Bà không phải người trực tiếp chế tạo ra phương tiện, nhưng lại là nhân tố quan trọng chứng minh ô tô không phải một món đồ chơi thử nghiệm mà là tương lai của phương tiện di chuyển.

Cỗ xe bị hoài nghi và hành trình không báo trước

Vào năm 1888, nhà kỹ thuật Karl Benz hoàn thành chiếc Patent Motorwagen, phương tiện ngày nay được ghi nhận là chiếc ô tô chạy bằng động cơ đốt trong đầu tiên sản xuất thương mại. Dù mang tính đột phá, công chúng thời bấy giờ lại dành nhiều sự hoài nghi cho cỗ xe không cần sức kéo của ngựa. Phương tiện bị coi là ồn ào, vận hành chậm, khó điều khiển và thường xuyên gặp sự cố kỹ thuật. Bản thân Karl Benz tin tưởng vào công trình của mình nhưng thiếu năng lực thương mại hóa và chứng minh tính thực tiễn của sản phẩm trước dư luận.

Trong bối cảnh đó, Bertha Benz - vợ của Karl Benz đã thực hiện một quyết định mang tính lịch sử. Không thông báo trước cho chồng và chính quyền, bà cùng hai con trai vận hành chiếc Patent Motorwagen vượt quãng đường hơn 100 km từ Mannheim đến Pforzheim (Đức). Thời điểm đó, đây được xem là chuyến đi đường dài đầu tiên bằng ô tô trong lịch sử nhân loại, đồng thời đóng vai trò như một chiến dịch quảng bá sản phẩm thực tế đầu tiên của ngành ô tô.

Giải pháp kỹ thuật từ sự am hiểu phương tiện

Hành trình của Bertha Benz đối mặt với vô số thách thức kỹ thuật phát sinh trên đường đi. Khi đường ống dẫn nhiên liệu bị tắc, bà dùng ghim cài tóc để thông suốt. Lúc dây điện bị hở, giải pháp được đưa ra là sử dụng dây nịt vải làm vật liệu cách điện. Để khắc phục tình trạng má phanh bị mòn, bà ghé vào một xưởng đóng giày nhờ bọc thêm lớp da vào hệ thống phanh, tạo tiền đề cho sự phát triển của vật liệu cải tiến phanh hiện đại ngày nay.

Bên cạnh đó, việc chưa có hệ thống trạm xăng buộc Bertha Benz phải mua Ligroin - một loại dung môi hóa chất bán tại các hiệu thuốc để làm nhiên liệu vận hành. 

Việc một người phụ nữ điều khiển cỗ máy cơ khí di chuyển qua các làng mạc đã thu hút sự chú ý lớn từ công chúng, tạo nên làn sóng thảo luận rộng rãi về khả năng ứng dụng của phương tiện giao thông đường bộ mới.

Sau chuyến đi thành công, Bertha Benz mang về cho Karl Benz dải dữ liệu thực tế cùng các yêu cầu cải tiến kỹ thuật giá trị. Bà đề xuất việc trang bị thêm cấp số thấp để hỗ trợ xe vượt dốc, nâng cấp độ bền của hệ thống phanh và tối ưu hóa các chi tiết cơ khí giúp việc sửa chữa dễ dàng hơn. Những phản hồi từ chuyến đi này đóng vai trò như quá trình thử nghiệm thực tế (test-drive) đầu tiên, giúp hoàn thiện sản phẩm trước khi thương mại hóa rộng rãi.

Một chuyến đi góp phần thay đổi cách nhìn về ô tô

Giá trị lớn nhất của hành trình Bertha Benz không nằm ở quãng đường hơn 100 km. Quan trọng hơn, chuyến đi đã cung cấp một minh chứng trực quan rằng ô tô có thể thực hiện những hành trình vượt xa phạm vi thử nghiệm.

Karl Benz là người đứng sau việc phát triển chiếc Patent-Motorwagen, nhưng Bertha Benz đã góp phần chứng minh khả năng sử dụng thực tế của phát minh này.

Sau chuyến đi, chiếc ô tô không còn chỉ được nhìn nhận như một cỗ máy thử nghiệm của một kỹ sư. Nó bắt đầu được nhìn dưới góc độ một phương tiện có khả năng phục vụ nhu cầu đi lại của con người.

Người phụ nữ đứng phía sau một phát minh

Câu chuyện của Bertha Benz cũng cho thấy lịch sử công nghệ không phải lúc nào chỉ được tạo nên bởi người trực tiếp phát minh ra sản phẩm.

Karl Benz tạo ra nền tảng kỹ thuật cho chiếc ô tô, nhưng hành trình của Bertha đã giúp phát minh ấy được kiểm chứng trong điều kiện thực tế. Bà trực tiếp sử dụng chiếc xe, xử lý các sự cố trên đường và đưa ra những phản hồi cần thiết cho quá trình phát triển tiếp theo.

Điểm đáng chú ý là Bertha không chỉ đứng phía sau thành công của chồng. Trong thời điểm chiếc ô tô còn chưa được công chúng tin tưởng, chính bà là người đưa chiếc xe ra đường và để khả năng của nó được chứng minh bằng thực tế.

Hơn một thế kỷ sau, hành trình từ Mannheim đến Pforzheim vẫn được nhắc lại như một dấu mốc quan trọng trong lịch sử ô tô. Nó cho thấy một công nghệ mới chỉ thực sự có sức sống khi có người sẵn sàng sử dụng, kiểm chứng và chỉ ra cách để công nghệ đó trở nên phù hợp hơn với đời sống.

Với ngành ô tô, Bertha Benz vì thế không chỉ được nhớ đến với tư cách người vợ của Karl Benz. Bà còn là người góp phần biến một phát minh cơ khí thành một phương tiện mà công chúng có thể hình dung về khả năng sử dụng trong cuộc sống hàng ngày.

PV (Otoxemay)