Tesla Roadster leo tường, bay lộn nhào sau gần 9 năm nhận cọc: Kỳ tích công nghệ hay màn trình diễn đắt giá của Elon Musk?

Không chỉ tăng tốc từ 0–96 km/h trong 0,81 giây, mẫu siêu xe điện còn chạy lộn ngược trên đường dốc, bật lên không trung và xoay người trước khi tiếp đất. Tuy nhiên, đằng sau màn ra mắt gây kinh ngạc ấy là câu hỏi chưa có lời giải: Liệu Tesla đang mở ra tương lai mới của ngành ô tô, hay tiếp tục khiến khách hàng chờ đợi một lời hứa chưa biết bao giờ thành hiện thực?

Gần 9 năm chờ đợi để chứng kiến một chiếc ô tô biết bay

Ngày 15/10/2026, tại cơ sở thử nghiệm tên lửa SpaceX ở McGregor, bang Texas (Mỹ), Tesla đã tổ chức màn ra mắt Roadster thế hệ mới theo cách không giống bất kỳ sự kiện giới thiệu ô tô thông thường nào.

Không có những màn trình diễn quen thuộc như drift, chạy nước rút hay xác lập tốc độ tối đa. Thay vào đó, Tesla đưa chiếc Roadster màu trắng tiến vào một đường dốc hình vòng cung khổng lồ. Chiếc xe lao lên dốc, tiếp tục di chuyển khi mặt đường gần như dựng đứng, rồi chạy trong tư thế lộn ngược nhờ hệ thống tạo lực hút đặc biệt bên dưới thân xe. Khi rời khỏi đường dốc, Roadster sử dụng các bộ đẩy khí nén để xoay người trên không, trước khi hạ xuống mặt đất một cách có kiểm soát.

Màn trình diễn thứ hai thậm chí còn gây kinh ngạc hơn. Roadster tăng tốc, bật lên không trung, xoay người và vượt qua một hàng phương tiện của Tesla, bao gồm cả xe tải điện Semi.

Theo dữ liệu Tesla công bố tại sự kiện, mẫu xe đã hoàn thành cú tăng tốc từ 0–60 mph (khoảng 96,6 km/h) trong 0,81 giây. Đây là những hình ảnh khó tin đối với một chiếc ô tô, dù là siêu xe điện hiệu suất cao.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ Roadster đã thực hiện những màn bay ngắn có kiểm soát trong môi trường thử nghiệm, chứ chưa phải phương tiện bay có khả năng cất cánh và di chuyển tự do trên bầu trời như máy bay thông thường.

Đặc biệt, các màn biểu diễn được thực hiện khi không có người ngồi bên trong xe. Phương tiện được điều khiển từ xa nhằm hạn chế rủi ro từ hệ thống đẩy áp suất cao và những chuyển động cực đoan.

Dẫu vậy, việc một chiếc ô tô có thể di chuyển trong tư thế lộn ngược, sau đó tự điều chỉnh hướng trên không để tiếp đất vẫn là minh chứng đáng chú ý cho khả năng kết hợp công nghệ ô tô và hàng không vũ trụ.

Bí mật phía sau khả năng leo tường và bay lộn nhào

Về bản chất, màn trình diễn của Roadster sử dụng hai hệ thống công nghệ hoàn toàn khác nhau: hệ thống quạt tạo lực hút để bám đường và các bộ đẩy khí nén để tạo lực đẩy, điều chỉnh chuyển động trên không.

Đối với khả năng leo dốc dựng đứng, Tesla trang bị hệ thống quạt công suất lớn, có nhiệm vụ hút không khí từ khu vực bên dưới gầm xe. Khi áp suất phía dưới thân xe thấp hơn áp suất môi trường xung quanh, sự chênh lệch áp suất tạo ra lực ép chiếc xe xuống mặt đường.

Nguyên lý này không hoàn toàn mới. Trong lịch sử đua xe, những mẫu xe sử dụng quạt hút như Chaparral 2J hay Brabham BT46B từng khai thác hiệu ứng tương tự để tạo lực ép khí động học.

Điểm khác biệt là Tesla đẩy công nghệ này lên mức cực đoan hơn.

Theo Lars Moravy, người đứng đầu bộ phận kỹ thuật xe của Tesla, hệ thống có thể tạo lực hút tương đương khoảng 2 g, đủ để giữ chiếc xe bám vào một bề mặt ngay cả khi nó ở tư thế lộn ngược trong những điều kiện thích hợp.

Khác với cánh gió khí động học thông thường, vốn cần luồng không khí khi xe di chuyển để tạo lực ép, hệ thống quạt chủ động có thể hoạt động ngay cả khi phương tiện đứng yên. Tuy nhiên, khả năng này vẫn phụ thuộc vào điều kiện bề mặt, hiệu quả làm kín khoảng sáng gầm, công suất quạt và khả năng kiểm soát hệ thống.

Công nghệ giúp Roadster bật lên không trung lại đến từ sự hợp tác với SpaceX. Thay vì sử dụng nhiên liệu tên lửa thông thường, Tesla khai thác khí được nén ở áp suất rất cao và giải phóng qua các vòi phun để tạo lực đẩy phản lực. Hệ thống sử dụng các bình chịu áp lực bằng vật liệu composite gia cường sợi carbon, với tổng dung tích được công bố khoảng 600 lít và chứa khoảng 250 kg khí. Các vòi phun được bố trí ở nhiều vị trí nhằm tạo lực đẩy theo những hướng khác nhau.

Khi khí được phóng ra phía sau, chiếc xe nhận lực đẩy về phía trước. Khi khí được phóng xuống dưới, phương tiện có thể tạo lực nâng. Những vòi phun bố trí lệch tâm cho phép điều chỉnh tư thế hoặc tạo chuyển động xoay. Nhờ vậy, Roadster có thể thực hiện những thao tác mà một chiếc ô tô chỉ sử dụng lực bám của lốp không thể làm được.

Tuy nhiên, hệ thống này không đồng nghĩa với khả năng bay liên tục. Lượng khí nén mang theo là hữu hạn, trong khi mỗi lần tạo lực đẩy lớn đều tiêu hao một phần nguồn dự trữ.

Khả năng nạp lại khí, thời gian vận hành, độ ồn, độ bền và an toàn của hệ thống áp suất cao sẽ là những vấn đề Tesla cần giải quyết trước khi biến công nghệ này thành một sản phẩm thương mại.

Tăng tốc dưới một giây: Tesla đang phá vỡ giới hạn của siêu xe?

Ngoài màn bay lộn nhào, con số 0,81 giây để tăng tốc từ 0–96,6 km/h cũng tạo ra nhiều tranh luận. Thông thường, khả năng tăng tốc của ô tô bị giới hạn bởi lực bám giữa lốp và mặt đường.

Ngay cả khi động cơ có công suất rất lớn, bánh xe vẫn có thể quay trượt nếu lực truyền xuống mặt đường vượt quá khả năng bám của lốp.

Các siêu xe điện hiện đại như Rimac Nevera đã khai thác lợi thế mô-men xoắn tức thời và hệ thống kiểm soát lực kéo để đạt khả năng tăng tốc vượt trội. Tuy nhiên, việc tiếp tục rút ngắn thời gian tăng tốc xuống dưới một giây đặt ra những thách thức lớn về vật lý.

Tesla tìm cách vượt qua giới hạn này bằng việc bổ sung lực đẩy trực tiếp từ hệ thống khí nén. Thay vì chỉ phụ thuộc vào lực kéo tại bánh xe, Roadster có thêm một nguồn lực đẩy phản lực. Điều đó cho phép phương tiện tăng tốc mạnh hơn so với giới hạn thông thường của hệ thống lốp trên cùng điều kiện mặt đường.

Sau sự kiện, Tesla công bố ba cấu hình Roadster với những khả năng khác nhau.

Phiên bản Performance sử dụng hệ thống khí động học chủ động và quạt hút, được công bố có khả năng tăng tốc 0–96,6 km/h trong dưới 1,6 giây.

Phiên bản Thrust bổ sung các bộ đẩy khí nén phía sau, với thời gian tăng tốc mục tiêu dưới 0,9 giây.

Đặc biệt, phiên bản Rocket sử dụng hệ thống vòi phun bố trí quanh thân xe, cho phép tạo lực nâng và điều chỉnh hướng trong không trung. Tesla đưa ra mục tiêu tăng tốc dưới 0,59 giây, cùng tốc độ tối đa trên 370 km/h.

Dù vậy, thành tích 0,81 giây trong màn trình diễn và các thông số dành cho xe thương mại vẫn cần được đánh giá độc lập. Hiện chưa có kết quả thử nghiệm đầy đủ từ một tổ chức độc lập xác nhận các chỉ số này trên xe sản xuất hàng loạt.

Ngoài ra, lực gia tốc cực lớn cũng đặt ra yêu cầu đặc biệt đối với ghế ngồi, dây đai an toàn và khả năng chịu đựng của người lái.

Một chiếc xe có thể đạt gia tốc cực đoan trong thử nghiệm không đồng nghĩa người sử dụng thông thường có thể khai thác khả năng ấy một cách an toàn.

Từ lời hứa năm 2017 đến màn ra mắt năm 2026: Gần một thập kỷ chưa giao xe

Sự xuất hiện của Roadster mới còn thu hút chú ý bởi lịch sử phát triển kéo dài đầy tranh cãi. Tháng 11/2017, Tesla lần đầu giới thiệu Roadster thế hệ thứ hai cùng những thông số được xem là không tưởng ở thời điểm đó.

Hãng tuyên bố chiếc siêu xe điện có thể tăng tốc 0–96,6 km/h trong 1,9 giây, đạt tốc độ tối đa trên 400 km/h và phạm vi hoạt động khoảng 1.000 km sau mỗi lần sạc.

Giá khởi điểm khi đó được công bố ở mức 200.000 USD (5,17 tỷ VNĐ), trong khi phiên bản Founders Series có giá 250.000 USD (6,46 tỷ VNĐ). Đáng chú ý, Tesla bắt đầu nhận đặt trước với khoản tiền 50.000 USD (1,29 tỷ VNĐ) cho phiên bản thông thường. Với Founders Series, khách hàng phải thanh toán trước toàn bộ 250.000 USD (6,46 tỷ VNĐ).

Elon Musk từng hứa Roadster sẽ được sản xuất từ năm 2020. Thế nhưng, thời điểm này liên tục bị lùi lại khi Tesla tập trung nguồn lực cho các sản phẩm khác, từ Model 3, Model Y đến Cybertruck và các dự án xe tự lái.

Trong gần chín năm, Roadster dần trở thành biểu tượng cho khoảng cách giữa những tuyên bố đầy tham vọng và khả năng thực hiện của Tesla.