Trang chủ
Thị trường ô tô năng lượng mới tại Trung Quốc đang chứng kiến cuộc sàng lọc khốc liệt khi 23 nhà sản xuất lần lượt rút lui, để lại hơn 850.000 chiếc xe trong tình trạng thiếu vắng dịch vụ bảo hành và hỗ trợ kỹ thuật chính hãng.
Việc các doanh nghiệp ngừng vận hành không chỉ cắt đứt nguồn cung phụ tùng mà còn khiến hàng loạt phương tiện thông minh đối mặt nguy cơ vô hiệu hóa các tính năng điều khiển kết nối.
Tính đến thời điểm tháng 5/2026, thị trường ô tô Trung Quốc đã chứng kiến 23 thương hiệu xe năng lượng mới chấm dứt hoạt động, tiến hành thanh lý tài sản hoặc nộp đơn phá sản. Danh sách này ghi nhận nhiều tên tuổi từng gây chú ý như: HiPhi, WM Motor, Neta, Aiways, Hycan và Jiyue. Hệ quả của làn sóng này là hơn 850.000 chiếc xe đã xuất xưởng rơi vào trạng thái thiếu hụt dịch vụ hậu mãi.
Không giống các dòng xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống vốn có thể tận dụng phụ tùng thay thế ngoài thị trường, xe điện phụ thuộc rất lớn vào hạ tầng phần mềm, máy chủ đám mây và khối pin trung tâm. Khi nhà sản xuất dừng vận hành máy chủ, hàng loạt tiện ích thông minh như: kích hoạt điều hòa từ xa, đóng mở khóa qua ứng dụng hay chìa khóa Bluetooth lập tức ngừng hoạt động. Điển hình như trường hợp của thương hiệu Neta, quy trình giải thể của hãng đã trực tiếp khiến hơn 400.000 chủ xe mất quyền truy cập hệ thống dịch vụ kết nối mạng.
Sự rút lui của các hãng xe còn tạo ra phản ứng dây chuyền tới mảng bảo hiểm và thị trường giao dịch xe đã qua sử dụng. Do lo ngại rủi ro không có linh kiện thay thế, nhiều đơn vị bảo hiểm đã áp dụng các điều kiện kiểm soát thắt chặt hơn đối với phương tiện thuộc các thương hiệu đã dừng sản xuất.
Song song với đó, giá trị của các mẫu xe này trên thị trường xe cũ ghi nhận mức sụt giảm nghiêm trọng. Mẫu xe HiPhi X từng sở hữu mức giá niêm yết lên tới 680.000 Nhân dân tệ (2,63 tỷ VNĐ) nhưng hiện chỉ giao dịch trong khoảng 150.000 - 200.000 Nhân dân tệ (580 - 774 triệu VNĐ) sau hai năm lăn bánh.
Đối với xe điện nói chung, khả năng giữ giá cũng đang trở thành vấn đề đáng chú ý. Theo số liệu được dẫn lại, tỷ lệ giữ giá sau ba năm của xe điện đã giảm xuống khoảng 45%, so với khoảng 55% vào năm 2023. Tuy nhiên, mức độ mất giá thực tế còn phụ thuộc thương hiệu, mẫu xe, tuổi xe và tình trạng thị trường.
Theo quy định pháp lý hiện hành tại Trung Quốc, các đơn vị sản xuất có nghĩa vụ cung ứng phụ tùng thay thế cùng dịch vụ bảo hành cho các dòng xe dừng linh kiện trong thời gian tối thiểu 10 năm. Mặc dù vậy, khi doanh nghiệp rơi vào tình trạng giải thể, nghĩa vụ hỗ trợ khách hàng thường bị xếp vào nhóm nợ không có tài sản bảo đảm và ưu tiên thanh toán sau các khoản nợ khác. Đơn cử như trường hợp của WM Motor, khoản nợ phải trả vượt mức 25 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 3,7 tỷ USD), trong khi tổng giá trị tài sản còn lại chỉ đạt 9,6 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 1,4 tỷ USD).
Trước thực trạng này, một số cơ quan quản lý tại Trung Quốc đang triển khai các phương án can thiệp nhằm bảo vệ người tiêu dùng. Trong quá trình xử lý tái cơ cấu WM Motor, cơ quan tư pháp đã yêu cầu duy trì hệ thống bảo dưỡng và dịch vụ dữ liệu kết nối, đồng thời xếp khoản kinh phí 34,24 triệu Nhân dân tệ (khoảng 5,1 triệu USD) do bên thứ ba ứng trước để duy trì máy chủ vào nhóm ưu tiên thanh toán. Bên cạnh đó, chính quyền cũng thúc đẩy việc quy chuẩn hóa quy trình truy xuất nguồn gốc pin, hỗ trợ sửa chữa theo cấp độ cell hoặc module, đồng thời chia sẻ dữ liệu kỹ thuật cho các đơn vị sửa chữa độc lập nhằm giảm thiểu rủi ro cho người sử dụng.
Đăng Dương (Otoxemay)
