Trang chủ
Thị trường ô tô điện toàn cầu đang ghi nhận sự vươn lên mạnh mẽ của các thương hiệu Trung Quốc nhờ mức giá cạnh tranh và tốc độ đổi mới công nghệ.
Phân tích mới nhất từ công ty tư vấn AlixPartners chỉ ra rằng, lợi thế này không chỉ đến từ sự hỗ trợ tài chính, mà bắt nguồn sâu xa từ cấu trúc chuỗi cung ứng và phương thức vận hành doanh nghiệp.
Sự mở rộng thị phần của các hãng xe điện Trung Quốc tại nhiều khu vực trên thế giới đang tạo ra áp lực cạnh tranh đáng kể đối với các nhà sản xuất truyền thống tại châu Âu. Nhờ việc tối ưu hóa quy trình và cắt giảm chi phí, các sản phẩm đến từ quốc gia châu Á này duy trì được mức giá bán dễ tiếp cận trong khi vẫn đáp ứng tốt nhu cầu cơ bản của người tiêu dùng.
Chênh lệch 35% chi phí xuất phát từ chuỗi cung ứng
Theo báo cáo từ AlixPartners, chi phí để hoàn thiện một chiếc ô tô điện tại châu Âu cao hơn trung bình khoảng 35% so với sản xuất tại Trung Quốc. Cụ thể, một mẫu xe điện thương hiệu Trung Quốc sản xuất trong nước tốn khoảng 20.000 USD (516,73 triệu VNĐ), trong khi một sản phẩm có quy mô và thông số tương đương được lắp ráp tại châu Âu đòi hỏi mức chi phí lên tới 31.000 USD (800 triệu VNĐ).
Nguyên nhân cốt lõi của sự chênh lệch này nằm ở mức độ tự chủ chuỗi giá trị pin và nguồn cung nguyên liệu thô. Các nhà sản xuất châu Âu hiện phụ thuộc nhiều vào các nguồn lực bên ngoài, dẫn đến chi phí đầu vào gia tăng. Mặc dù vật liệu tái chế từ pin cũ được kỳ vọng là giải pháp thay thế, năng lực xử lý hiện tại ở châu Âu vẫn chưa đủ để đáp ứng quy mô sản xuất lớn. Bên cạnh đó, giá năng lượng duy trì ở mức cao tại khu vực này cũng trực tiếp đẩy chi phí vận hành nhà máy lên vượt trội so với Mỹ hay Trung Quốc.
Để thu hẹp khoảng cách, AlixPartners khuyến nghị các chính phủ châu Âu cần tiếp tục duy trì chính sách ưu đãi tài chính, hỗ trợ chi phí năng lượng và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư hạ tầng sản xuất pin nội địa.
Lợi thế từ tốc độ phát triển và tinh gọn bộ máy
Bên cạnh yếu tố chi phí, khả năng rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường đóng vai trò quan trọng trong việc tạo lợi thế cạnh tranh. Các tập đoàn ô tô Trung Quốc áp dụng cấu trúc quản lý ít cấp bậc, giúp quy trình ra quyết định diễn ra nhanh chóng hơn.
Trong khâu nghiên cứu và phát triển (R&D), phần lớn các công đoạn thiết kế, thử nghiệm tính năng kỹ thuật, phần mềm và công thái học được thực hiện trên môi trường mô phỏng ảo. Việc thử nghiệm trên xe mẫu thực tế chỉ được tiến hành ở giai đoạn cuối trước khi thương mại hóa. Phương thức này giúp các thương hiệu Trung Quốc linh hoạt hơn trong việc cập nhật công nghệ mới lên xe thương mại.
Tuy nhiên, việc đẩy nhanh tiến độ phát triển đôi khi cũng phát sinh một số rủi ro kỹ thuật. Báo cáo dẫn chứng trường hợp mẫu SUV điện Lynk & Co Z20 từng gặp sự cố phần mềm nhận diện giọng nói tại thị trường nội địa. Do hệ thống nhầm lẫn giữa lệnh tắt đèn đọc sách trong cabin và đèn chiếu sáng ngoài xe, đèn pha đã bị tắt khi xe đang di chuyển ban đêm, dẫn đến va chạm với dải phân cách. Sự cố sau đó buộc nhà sản xuất phải phát hành bản cập nhật phần mềm để vô hiệu hóa tính năng tắt đèn ngoại thất bằng giọng nói khi xe đang vận hành.
Rào cản thuế quan và bài toán vận hành dài hạn
Theo AlixPartners, việc áp thuế đối với ô tô điện nhập khẩu từ Trung Quốc có thể giúp các nhà sản xuất châu Âu có thêm thời gian điều chỉnh hoạt động và cải thiện năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, biện pháp này khó có thể giải quyết triệt để những khác biệt về chi phí và hiệu quả vận hành giữa hai bên.
Ngay cả khi các hãng xe Trung Quốc xây dựng nhà máy tại châu Âu để hạn chế tác động của thuế nhập khẩu, một phần lợi thế về chi phí từ chuỗi cung ứng nội địa có thể bị thu hẹp. Dù vậy, kinh nghiệm tổ chức sản xuất, tốc độ ra quyết định và khả năng phát triển sản phẩm vẫn có thể tiếp tục tạo ra khác biệt.
Điều này đặt ra yêu cầu thay đổi đối với các nhà sản xuất phương Tây. Thay vì chỉ dựa vào hàng rào thương mại để bảo vệ thị trường, doanh nghiệp cần xem xét lại mô hình vận hành, tối ưu chuỗi cung ứng, kiểm soát chi phí và rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.
TH (Otoxemay)
